Stichting De Friesland Zorgverzekeraar logo

Goed Gevoed Ouder Worden en ondervoeding voorkomen

Tijdens Goed Gevoed Ouder Worden in Friesland* zijn we in gesprek gegaan met Friese zelfstandig wonende ouderen, hun mantelzorgers en zorgverleners over voldoende kunnen blijven eten en drinken, boodschappen doen, zelfstandig koken, de behoefte aan informatie over (onder)voeding en de knelpunten die men ervaart bij het behouden van een gezond voedingspatroon. 

Goed gevoed ouder worden is niet voor iedereen vanzelfsprekend. Of je nu 60 bent of 90, als eetlust ontbreekt, eten niet meer gezellig is of moeilijker wordt door bijvoorbeeld ziekte, kan dat leiden tot tekorten, en uiteindelijk tot ondervoeding. Dit maakt dat de gewone, dagelijkse dingen zoals boodschappen doen, koken, aankleden of een activiteit met de kleinkinderen moeilijker worden. 

Uit Nederlands onderzoek blijkt dat één op de tien zelfstandig wonende ouderen ondervoed is. Dit percentage stijgt tot 15-20% bij personen ouder dan 75 jaar en zelfs tot 30-35% bij ouderen met thuiszorg. De meeste ouderen en mantelzorgers zijn zich weinig bewust van de negatieve gevolgen van ondervoeding op de gezondheid en zelfredzaamheid. Ook zorgverleners die betrokken zijn bij de zorg aan zelfstandig wonende ouderen, signaleren ondervoeding nog vaak te laat. 

Voorlichtingsmateriaal

In het project Goed Gevoed Ouder Worden in Friesland is daarom gewerkt aan voorlichtingsmaterialen om de bewustwording en informatievoorziening rondom goede voeding bij ouder worden en voorkomen van ondervoeding te verbeteren. De volgende voorlichtingsmaterialen en -middelen zijn ontwikkeld:

*Het project ‘Goed Gevoed Ouder Worden in Friesland’ (2016 – 2018). Een samenwerking tussen de landelijke Stuurgroep Ondervoeding, Zorgbelang Fryslân, Antonius Zorggroep, Timpaan Welzijn, Diëtisten Friesland en KBO-PCOB. Het project is gefinancierd door Stichting De Friesland. Zie voor meer informatie: http://www.stuurgroepondervoeding.nl/toolkit/eerstelijnszorg-thuiszorg/goedgevoedouderworden 

Hoe nu verder?

A: interventie “Goed Gevoed Ouder Worden”

Met behulp van de resultaten van dit project is door de Stuurgroep Ondervoeding een landelijke interventie “Goed Gevoed Ouder Worden” ontwikkeld. Doel van de interventie is om de bewustwording en kennis over (risico op) ondervoeding te vergroten bij ouderen, mantelzorgers en zorgverleners. Deze interventie is opgenomen in de interventiedatabase van Loket Gezond Leven (RIVM).
De interventie bestaat uit: 

– een groepsvoorlichting voor ouderen

– een scholing voor 1e lijns zorgverleners
– de website www.goedgevoedouderworden.nl 

B: Project Het Voedingspaspoort, transmurale voedingszorg en continuering

De goede samenwerking met de Friese partners in Het project ‘Goed Gevoed Ouder Worden in Friesland’ heeft geleid tot voortzetting van de samenwerking in een vervolgproject Het Voedingspaspoort. In dit project is in drie pilot-regio’s (Sneek, Gorinchem, Nijmegen) gewerkt aan het optimaliseren van de continuïteit in (voedings)zorg voor kwetsbare ouderen met transmurale zorgbehoefte. Elke regio koos voor een passende regionale aanpak, met als resultaat drie verschillende werkwijzen om de transmurale zorg bij ouderen te verbeteren. In regio Sneek lag de focus op het ontwikkelen van een regionaal Voedingspaspoort. Dit is een losbladig document geworden, dat de oudere bij transitie in de zorg meeneemt.

Eind 2019 is het pilot-project afgerond met als resultaat een werkwijze en instrumenten voor transmurale zorg waarmee regio’s in heel Nederland aan de slag kunnen.

Wensen voor de toekomst

Zowel de interventie Goed Gevoed Ouder Worden als de uitkomsten van Het Voedingspaspoort willen we graag verder uitrollen in Friesland en de rest van Nederland. Daarvoor zijn nodig enthousiaste organisaties en professionals uit zorg en welzijn inclusief gemeenten die hier gezamenlijk de schouders onder willen zetten en in willen investeren.